Viettel AI gỡ nút thắt dữ liệu, nâng cao hiệu quả hành chính công

Dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa là rào cản lớn nhất trong chuyển đổi số hành chính công. Theo UNESCO, Việt Nam thiếu dữ liệu có cấu trúc và gắn nhãn để triển khai AI quy mô lớn.

Dữ liệu phân tán, điểm nghẽn trong chuyển đổi số hành chính công

Dữ liệu thường được ví như “dầu mỏ” của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Nhưng trong hành chính công, nguồn tài nguyên này vẫn chưa được khai thác triệt để. Dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa và khó kết nối. Điều này khiến hệ thống số và AI khó tạo ra tác động đủ lớn để cải thiện hiệu quả vận hành của bộ máy chính quyền.

📌 Xem thêm: Công nghệ AI Việt nâng cấp kiểm chứng thông tin lên chuẩn mới

Chuyển đổi số trong khu vực công đã đạt nhiều bước tiến rõ rệt. Tuy nhiên, khi đi vào vận hành thực tế, hiệu quả mang lại vẫn chưa tương xứng với mức đầu tư.

Theo UNESCO, Việt Nam thiếu dữ liệu có cấu trúc, dữ liệu chuẩn hóa và dữ liệu gắn nhãn. Đây là những thành phần bắt buộc để triển khai ứng dụng AI ở quy mô lớn. Phân tích từ World Bank và OECD cho thấy phần lớn thời gian xử lý hồ sơ hành chính bị lãng phí vào nhập liệu hoặc đối soát thủ công giữa các hệ thống rời rạc.

Một thông tin cá nhân thường phải khai báo lặp lại cho nhiều thủ tục. Một bộ hồ sơ phải kiểm tra chéo qua hàng loạt phần mềm lưu trữ phiên bản dữ liệu riêng biệt. Dữ liệu thiếu đồng nhất khiến việc đảm bảo tính chính xác trở nên phức tạp. Nó cũng triệt tiêu khả năng phân tích và ứng dụng công nghệ thông minh vào quá trình vận hành.

📌 Đọc thêm: Viettel ra mắt mô hình chuyển đổi số 3 trụ cột đầu tiên tại Hà Nội

Cách tổ chức dữ liệu hiện nay lý giải cho sự đứt gãy này. Nhiều bộ ngành và địa phương phát triển hệ thống theo nhu cầu riêng. Các hệ thống tồn tại song song nhưng thiếu khả năng trao đổi thông tin trơn tru. Sự khác biệt về quy chuẩn khiến cùng một loại thông tin được thể hiện theo nhiều định dạng khác nhau. Điều này gây khó khăn trong tổng hợp, lưu trữ và xử lý dữ liệu.

Không chỉ bị chia nhỏ và thiếu đồng nhất, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu của các bộ, ngành vẫn còn thấp. Khi hồ sơ đi qua các khâu từ tiếp nhận đến thẩm định và phê duyệt, thông tin không được kế thừa tự động. Nhân viên phải nhập liệu hoặc đối soát thủ công lại từ đầu. Trong bối cảnh đó, việc đưa AI vào quy trình vận hành gặp giới hạn. Công nghệ này thường chỉ dừng ở tác vụ đơn lẻ, thay vì tham gia sâu vào toàn bộ quy trình để tạo đột phá về hiệu quả quản lý hành chính.

Giải pháp kho dữ liệu dùng chung hoạt động ra sao?

Những vướng mắc trên cho thấy vấn đề cốt lõi không nằm ở thiếu hụt công nghệ mà ở phương thức tổ chức dữ liệu. Dữ liệu bị chia cắt khiến các hệ thống dù đầu tư bài bản vẫn chỉ là phần rời rạc, không thể kết nối để nâng cao hiệu quả cho toàn bộ quy trình.

Theo chuyên gia Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI), các cơ quan nên chuyển sang cách tiếp cận tập trung. Họ nên sử dụng kho dữ liệu dùng chung làm hạ tầng kết nối các nguồn thông tin rời rạc. Đây là nền tảng tập trung cho phép thu thập, lưu trữ, quản trị dữ liệu từ nhiều hệ thống khác nhau trong cùng một kiến trúc thống nhất.

Tại đây, dữ liệu được tích hợp, làm sạch, chuẩn hóa định dạng và gắn nhãn trên một nền tảng duy nhất. Sau đó, dữ liệu được phân phối lại cho các hệ thống nghiệp vụ để khai thác, thay vì tồn tại độc lập tại mỗi đơn vị. Quan trọng hơn, dòng chảy làm việc không còn bị ngắt quãng. Kết quả của bước trước được dùng lại ngay cho bước sau, loại bỏ việc nhập liệu lặp lại và giảm tối đa thao tác thủ công.

Những kết quả ban đầu từ liên thông dữ liệu

Tại Việt Nam, các mô hình kho dữ liệu dùng chung đã bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Kho dữ liệu dùng chung tỉnh Ninh Bình đã tích hợp hơn 1.500 bộ dữ liệu chuyên ngành. Hệ thống ghi nhận gần 55 nghìn lượt truy cập. Điều này góp phần nâng tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn lên tới 99,1%.

Ở quy mô quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư do Bộ Công an quản lý đã tạo nền tảng định danh thống nhất. Nó trở thành trục xương sống cho các hệ thống khác kết nối và khai thác dữ liệu xác thực. Hệ thống đã xử lý hàng tỷ giao dịch, giúp giảm giấy tờ, cho phép tra cứu tự động và nâng cao hiệu quả xử lý thủ tục hành chính.

Trên nền tảng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, ứng dụng AI có thể được triển khai để tự động xác thực thông tin. Chúng phát hiện sai lệch và hỗ trợ xử lý hồ sơ theo thời gian thực, thay vì phụ thuộc vào thao tác thủ công.

Đây cũng là hướng tiếp cận mà Viettel AI đang phát triển. Họ giúp các bộ, ngành và địa phương tích hợp dữ liệu từ nhiều hệ thống về một hạ tầng thống nhất. Dữ liệu được chuẩn hóa và sẵn sàng cho khai thác. Trên kho dữ liệu dùng chung, dữ liệu không chỉ được lưu trữ và liên thông hiệu quả hơn. Nó còn trở thành cơ sở để triển khai hệ thống phân tích, giám sát và quản trị vận hành dựa trên dữ liệu. Điển hình là Nền tảng Quản trị và Phân tích dữ liệu Viettel (Viettel DAP).

Viettel DAP có khả năng tự động tổng hợp dữ liệu, xây dựng bảng biểu báo cáo theo thời gian thực. Nó phân tích dữ liệu đa chiều và hỗ trợ giám sát vận hành trên cùng một kiến trúc thống nhất. Hệ thống giúp giảm tới 92% khối lượng báo cáo và 95% thời gian tổng hợp thông tin.

Nhìn rộng hơn, liên thông dữ liệu tại kho dữ liệu dùng chung là cơ hội để bộ máy hành chính chuyển đổi sang mô hình quản trị linh hoạt. Mô hình này thực sự hoạt động dựa trên dữ liệu thay vì phụ thuộc vào báo cáo tổng hợp thủ công. Dịch vụ công cũng sẽ thoát khỏi giới hạn của cấu trúc tổ chức để vận hành vì nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Theo Viettel AI