Bang Maharashtra cho Ola, Uber và Rapido 9 tháng để chuyển toàn bộ đội xe ôm công nghệ sang xe điện

Sở Giao thông bang Maharashtra đầu tháng 10 đã gửi văn bản tới các nền tảng gọi xe và toàn bộ Văn phòng Giao thông khu vực trên địa bàn bang, yêu cầu hoàn tất việc chuyển sang đội xe điện 100 phần trăm trước tháng 7/2027. Văn phòng Giao thông khu vực, tên tiếng Anh là Regional Transport Office và thường gọi tắt là RTO, là cơ quan quản lý đăng ký phương tiện và cấp phép vận tải tại các vùng của Ấn Độ. Động thái này thực hiện theo chỉ đạo của Thủ hiến Maharashtra Devendra Fadnavis.

Quyết định áp dụng trên toàn bang, nơi có thủ phủ Mumbai cùng các đô thị lớn như Pune, và bao quát mọi nền tảng tổng hợp dịch vụ xe ôm công nghệ đang hoạt động, từ ba cái tên lớn nhất là Ola, Uber và Rapido đến các hãng nhỏ hơn. Đây được xem là một trong những hạn chót điện hóa quyết liệt nhất từng áp cho đội xe hai bánh chở khách thuê tại Ấn Độ.

Lộ trình hai giai đoạn và cái gốc từ quy định năm 2025

Theo lộ trình vừa công bố, các hãng đang vận hành xe máy xăng có 6 tháng trong giai đoạn đầu để chuyển sang xe điện. Những đơn vị đã nộp hồ sơ xin giấy phép tạm thời theo Quy định xe ôm công nghệ Maharashtra 2025, bộ quy tắc quản lý hoạt động xe ôm công nghệ của bang, được cộng thêm 3 tháng, nâng tổng thời gian chuyển đổi tối đa lên 9 tháng.

Yêu cầu xe điện thực ra không mới. Từ tháng 7/2025, bộ quy tắc trên đã quy định xe ôm công nghệ có giấy phép chỉ được dùng xe hai bánh chạy điện, sơn màu vàng và gắn dấu hiệu nhận diện xe chở khách. Các hãng khi đó được cấp giấy phép tạm thời 30 ngày để kịp chuyển đổi, nhưng đến tháng 3/2026, chính quyền bang đã thu hồi giấy phép của những nền tảng không tuân thủ. Lần trở lại này, bang thay áp lực tức thời bằng một lộ trình có mốc kết thúc rõ ràng.

Bên kia tay lái: tài xế lo tiền mua xe, hãng xin hạn tới năm 2030

Ngay từ tháng 9, Hiệp hội Phúc lợi tài xế xe ôm công nghệ Maharashtra đã gửi văn bản lên Thủ hiến và các cơ quan giao thông của bang, xin 1,5 năm để chuyển đổi hoàn toàn. Chủ tịch hiệp hội Amit Gawde cho biết phần lớn tài xế có xuất thân trung lưu hoặc trung lưu thấp, nên rất khó bỏ ra ngay một khoản đầu tư lớn để mua xe máy điện. Ông cũng nêu hai trở ngại thực tế là hạ tầng sạc còn thiếu và tuổi thọ của xe điện ngắn hơn xe xăng.

Phía các nền tảng cũng từng xin gia hạn tới năm 2030, viện dẫn Chính sách xe điện của bang Maharashtra và nhu cầu thời gian để thay thế số lượng lớn xe xăng. Chính quyền bang chỉ chấp thuận 9 tháng. Bộ trưởng Giao thông bang Pratap Sarnaik trước đó cho biết chính quyền từng cân nhắc phương án cho phép đội xe pha trộn một nửa xăng và một nửa điện, nhưng Nội các bang đã bác bỏ vì lo ngại các hãng, dù có năng lực tài chính, vẫn sẽ né việc mua xe điện do giá cao hơn.

Bài toán quen thuộc với tài xế công nghệ tại Việt Nam

Câu chuyện tại Maharashtra gợi nhiều liên tưởng tới Việt Nam, nơi xe ôm công nghệ cũng là sinh kế của rất đông lao động tại các đô thị lớn. Xu hướng chuyển sang xe máy điện tại Việt Nam đang diễn ra theo hướng thị trường: đã có nền tảng vận hành đội xe máy điện riêng cho chở khách và giao hàng, và không ít tài xế tự đổi xe vì chi phí năng lượng và bảo dưỡng thấp hơn hẳn xe xăng. Điểm khác là Việt Nam chưa đặt ra một hạn chót bắt buộc trên diện rộng cho riêng đội xe ôm công nghệ như cách Maharashtra vừa làm.

Dù đi theo con đường bắt buộc hay thị trường, hai nút thắt mà giới tài xế Ấn Độ nêu ra cũng là hai nút thắt chung của tài xế Việt Nam: khoản tiền đầu tư ban đầu để đổi xe và mạng lưới sạc hoặc đổi pin đủ dày để không mất giờ chạy xe. Chín tháng tới tại Maharashtra sẽ là phép thử đáng theo dõi về việc một hạn chót cứng có giúp tháo được hai nút thắt đó hay không, trong lúc bang đồng thời tăng cường xử lý hoạt động xe ôm công nghệ trái phép.

Đọc thêm: Chín tháng để bỏ xe xăng: Ấn Độ điện hóa toàn bộ xe ôm công nghệ tại Maharashtra

Nguồn: The Indian Express, Maharashtra gives Ola, Uber, others 9 months to switch to 100% EV fleets; The Economic Times, Maharashtra notifies transition timeline from petrol bikes to EVs