Viettel và Ban Cơ yếu Chính phủ ra mắt chip bảo mật VGC v1.0

Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel vừa công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. Chip mã hóa và giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ.

Thông tin được công bố ngày 3/11 tại Hà Nội. Tham dự và chỉ đạo buổi lễ tại Hội trường Bộ Quốc phòng có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành và đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ.

Sự kiện khẳng định quyết tâm của Bộ Quốc phòng trong việc hiện thực hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Quyết định số 1018 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam.

Chip VGC v1.0 mã hóa nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp phần mềm

Suốt hơn 80 năm qua, ngành Cơ yếu Việt Nam đã hoàn toàn làm chủ các thuật toán mật mã trên phần mềm để bảo vệ bí mật nhà nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh chip nhập khẩu có thể làm lộ lọt dữ liệu, bài toán đặt ra là phải tạo ra lớp bảo vệ ngay trên phần cứng, tức đưa trực tiếp thuật toán mật mã quốc gia vào chính con chip.

Để đáp ứng yêu cầu này, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel cùng phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, với VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên. Trong đó, đơn vị M2 của Ban Cơ yếu Chính phủ xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá, còn Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhiệm thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.

Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Theo kết quả đo kiểm, chip mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Đội ngũ kỹ sư cũng áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt hoặc dịch ngược.

Trên thế giới, nhiều nhà sản xuất tích hợp chip hoặc phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị số để hỗ trợ xử lý mật mã và bảo vệ dữ liệu, như Titan M trên một số thiết bị Pixel của Google hay Secure Enclave trên các nền tảng của Apple. VGC v1.0 cũng được phát triển theo định hướng này. Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật, được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế xã hội.

VGC v1.0 bước đầu được ứng dụng trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Tiếp theo, chip sẽ phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành. Chip còn có tiềm năng ứng dụng trong tài chính ngân hàng, các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường, trạm quan trắc và hệ thống thông tin của các hạ tầng trọng yếu quốc gia.

Trong khuôn khổ lễ ra mắt, hai bên đã ký thỏa thuận theo bốn trụ cột hợp tác trọng tâm. Thứ nhất, hai bên triển khai phương án đưa VGC v1.0 vào sản xuất loạt, hướng tới trang bị cho các thiết bị bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ. Thứ hai, phối hợp phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi, tích hợp các thành phần mật mã chuyên dụng cho những ứng dụng quy mô lớn. Thứ ba, đào tạo nhân lực chuyên sâu về thiết kế vi mạch, mật mã và an toàn phần cứng. Cuối cùng, thỏa thuận cũng đặt ra việc thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thực tế, kiểm định và đánh giá trước khi đưa vào sử dụng.

Điều này có ý nghĩa gì

Việc đưa thuật toán mật mã Việt Nam tích hợp trực tiếp vào silicon tạo tiền đề vững chắc bảo vệ chủ quyền số từ công nghệ lõi, thay vì phụ thuộc chip nhập khẩu có nguy cơ lộ lọt dữ liệu. Nền tảng dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC V giúp các sản phẩm sau kế thừa thành quả đã có thay vì bắt đầu lại từ đầu. Cùng nhà máy chế tạo chip tại Hòa Lạc đang được Viettel xây dựng, thỏa thuận hợp tác khép kín chuỗi giá trị từ thiết kế đến sản xuất và đóng gói.

Theo Viettel