Mua thẻ nhớ trên sàn thương mại điện tử, cần kiểm tra gì để tránh hàng giả?

Một chiếc thẻ nhớ được quảng cáo có dung lượng 128GB vẫn có thể hoạt động bình thường dù dung lượng thực tế chỉ 16GB. Nếu không kiểm tra kỹ, người dùng có nguy cơ mất ảnh, video và nhiều dữ liệu quan trọng.

Khi mua thẻ nhớ trên các sàn thương mại điện tử, không ít người thường quan tâm đến dung lượng, tốc độ và giá bán. Tuy nhiên, những chiếc thẻ nhớ giá rẻ, không rõ nguồn gốc có thể tiềm ẩn nguy cơ mất dữ liệu, ngay cả khi máy tính vẫn nhận diện và cho phép sao chép tệp bình thường.

Đáng chú ý, một số thẻ nhớ giả có thể hiển thị dung lượng lớn hơn thực tế, khiến người dùng khó phát hiện vấn đề trong thời gian đầu sử dụng.

Vì sao thẻ nhớ 16GB có thể hiển thị thành 128GB?

Mỗi thẻ nhớ đều có bộ điều khiển chịu trách nhiệm quản lý việc đọc, ghi và trao đổi dữ liệu với thiết bị. Khi cắm thẻ vào máy tính, hệ điều hành sẽ hiển thị dung lượng do bộ điều khiển cung cấp, thay vì kiểm tra trực tiếp toàn bộ không gian lưu trữ.

Lợi dụng cơ chế này, một số thẻ nhớ gian lận được chỉnh sửa để báo dung lượng cao hơn thực tế. Chẳng hạn, một chiếc thẻ chỉ có 16GB bộ nhớ nhưng vẫn được máy tính nhận diện là 128GB.

Ban đầu, người dùng có thể tạo thư mục, sao chép hình ảnh hoặc video mà không gặp bất kỳ thông báo lỗi nào. Tuy nhiên, khi lượng dữ liệu ghi vào vượt quá dung lượng thực, các tệp mới có thể ghi đè lên dữ liệu cũ hoặc không được lưu chính xác.

Hậu quả là hình ảnh vẫn xuất hiện trong thư mục nhưng không thể mở, video bị lỗi hoặc dữ liệu biến mất. Với camera hành trình và camera giám sát, sự cố có thể chỉ được phát hiện khi người dùng cần xem lại những đoạn ghi hình quan trọng.

Cách kiểm tra dung lượng thật của thẻ nhớ

Để phát hiện thẻ nhớ bị gian lận dung lượng, người dùng có thể sử dụng phần mềm chuyên dụng thay vì chỉ xem thông tin hiển thị trên máy tính.

Đối với Windows, công cụ miễn phí H2testw cho phép kiểm tra khả năng lưu trữ thực tế của thẻ nhớ. Người dùng có thể tải phần mềm từ trang Heise, kết nối thẻ nhớ với máy tính, chọn đúng ổ đĩa và thực hiện kiểm tra bằng chức năng Write + Verify.

Phần mềm sẽ ghi dữ liệu thử nghiệm vào vùng nhớ trống, sau đó đọc lại để xác định dữ liệu có được lưu chính xác hay không. Nếu phát hiện vùng nhớ bị lỗi hoặc không tồn tại như dung lượng công bố, ứng dụng sẽ đưa ra thông báo.

Với máy Mac, người dùng có thể sử dụng F3XSwift, một công cụ miễn phí được cung cấp trên GitHub. Sau khi mở ứng dụng, chỉ cần chọn thẻ nhớ và nhấn Test để bắt đầu quá trình kiểm tra.

Lưu ý, nên thực hiện trên thẻ nhớ mới hoặc đã sao lưu dữ liệu. Nếu thẻ bị gian lận dung lượng, quá trình ghi thử có thể ảnh hưởng đến những tệp đang lưu trữ.

Ngoài dung lượng, người dùng cũng cần hiểu đúng các thông số tốc độ được in trên thẻ. Hai ký hiệu U3 và V30 thể hiện tốc độ ghi tuần tự tối thiểu 30MB/s theo điều kiện tiêu chuẩn, trong khi con số 200MB/s trên một số sản phẩm thường là tốc độ đọc tối đa. Chẳng hạn, SanDisk Extreme PRO SD UHS-I 128GB từng có phiên bản công bố tốc độ đọc tối đa 200MB/s và ghi tối đa 90MB/s.

Kết quả đo thực tế còn phụ thuộc vào đầu đọc và thiết bị sử dụng, nên tốc độ thấp hơn thông số quảng cáo chưa đủ để kết luận thẻ giả.

Những dấu hiệu cần kiểm tra trước khi mua thẻ nhớ

Bên cạnh việc kiểm tra bằng phần mềm, người dùng cũng nên chú ý đến nguồn gốc sản phẩm, đặc biệt khi mua trên các sàn thương mại điện tử.

Trước tiên, nên ưu tiên gian hàng chính thức hoặc đại lý được ủy quyền, đồng thời kiểm tra chính sách bảo hành, đổi trả và thông tin người bán. Những sản phẩm có mức giá thấp bất thường so với các cửa hàng khác cần được tìm hiểu kỹ hơn.

Ngoài ra, người mua nên đối chiếu mã sản phẩm, dung lượng và thiết kế với thông tin trên website của nhà sản xuất.

Một số thẻ nhớ không rõ nguồn gốc có thể sao chép tên sản phẩm, màu sắc và các ký hiệu tốc độ của thương hiệu nổi tiếng, khiến việc phân biệt bằng mắt thường trở nên khó khăn.

Khi nhận hàng, người dùng cần kiểm tra bao bì, chất lượng in ấn và thông tin trên cả hai mặt thẻ nhớ. Những dấu hiệu như lỗi chính tả, bao bì có dấu hiệu bị can thiệp hoặc thông số không khớp với công bố của nhà sản xuất đều đáng lưu ý.

SanDisk cũng cung cấp thư viện hình ảnh về thẻ SD và microSD giả để người dùng tham khảo khi đối chiếu sản phẩm. Tuy nhiên, do thiết kế có thể thay đổi theo từng thế hệ, không nên chỉ dựa vào một chi tiết ngoại hình để kết luận thẻ nhớ là hàng giả.

Đặc biệt, dù vượt qua các bài kiểm tra dung lượng và tốc độ, sản phẩm vẫn có khả năng bị giả mạo thương hiệu. Những công cụ như H2testw hay F3 chỉ giúp đánh giá khả năng lưu trữ, không thể xác minh nguồn gốc sản phẩm.

Nếu nghi ngờ mua phải thẻ nhớ giả, người dùng nên giữ lại hóa đơn, chụp ảnh bao bì và sản phẩm để liên hệ nơi bán hoặc bộ phận hỗ trợ của nhà sản xuất.

Trong thời gian chờ xác minh, tốt nhất không nên sử dụng thẻ để lưu trữ ảnh, video hoặc dữ liệu quan trọng, ngay cả khi thiết bị vẫn nhận diện và hoạt động bình thường.