3 độ tuổi buộc phải đổi CCCD trong năm 2026, chậm trễ có thể bị phạt và tạm dừng giao dịch ngân hàng
(KNS)- Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý giấy tờ tùy thân tại Việt Nam khi nhiều công dân rơi vào nhóm bắt buộc phải cấp đổi thẻ Căn cước công dân (CCCD) theo quy định của Luật Căn cước 2023. Không chỉ là thủ tục hành chính, việc chậm đổi CCCD còn có thể khiến người dân bị phạt hành chính và chịu hệ lụy trực tiếp đến giao dịch ngân hàng và dịch vụ số.
Theo Điều 21 Luật Căn cước 2023, công dân Việt Nam đã được cấp thẻ CCCD phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi đủ các độ tuổi 14, 25, 40 và 60, nhằm đảm bảo thông tin nhân thân và dữ liệu sinh trắc học luôn chính xác, cập nhật trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Trong năm 2026, những nhóm tuổi phải thực hiện việc cấp đổi CCCD bao gồm: công dân sinh năm 2001 (đủ 25 tuổi), sinh năm 1986 (đủ 40 tuổi) và sinh năm 1966 (đủ 60 tuổi). Tất cả những người thuộc các mốc tuổi này nếu chưa làm thủ tục đổi thẻ sẽ bị xem là không tuân thủ quy định pháp luật hiện hành. Ngoài ra, công dân sinh năm 2012 sẽ đủ 14 tuổi trong năm 2026; nếu chưa từng được cấp thẻ CCCD thì phải làm thủ tục cấp thẻ lần đầu.
Luật cũng nêu rõ, nếu thẻ CCCD đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong vòng hai năm trước tuổi phải đổi thì vẫn có giá trị sử dụng đến tuổi cấp đổi tiếp theo. Đặc biệt, thẻ CCCD được cấp cho công dân từ đủ 58 tuổi trở đi sẽ có giá trị sử dụng vô thời hạn nếu không bị mất, hư hỏng.
Việc sử dụng CCCD đã hết hiệu lực không chỉ là vi phạm hành chính mà còn kéo theo nhiều hệ lụy trong đời sống số hiện đại. Theo Thông tư 17/2024 của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng có trách nhiệm rà soát giấy tờ tùy thân của khách hàng. Trong trường hợp khách hàng vẫn sử dụng CCCD hết hạn, ngân hàng có thể tạm dừng toàn bộ giao dịch thanh toán, rút tiền, chuyển khoản tại quầy, ATM và kênh trực tuyến cho đến khi chứng minh thư hợp lệ được cập nhật. Ngân hàng sẽ gửi thông báo trước khi thực hiện việc tạm khóa giao dịch.
Ngoài ra, tài khoản định danh điện tử VNeID gắn với CCCD hết hạn cũng sẽ bị vô hiệu hóa. Người dùng trong trường hợp này sẽ không thể sử dụng VNeID để thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, thay thế giấy tờ vật lý khi làm thủ tục bay hay nhiều dịch vụ khác yêu cầu xác thực danh tính.
Về xử phạt hành chính, Nghị định 282/2025 của Chính phủ quy định rõ hành vi không thực hiện đúng việc cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ CCCD có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Điều này nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ thời hạn đổi thẻ theo độ tuổi nhằm đảm bảo quyền lợi và tránh rủi ro pháp lý.
Để tránh các hệ lụy nói trên, người dân thuộc nhóm tuổi liên quan cần kiểm tra ngay thời hạn trên thẻ CCCD của mình. Nếu thẻ sắp hết hạn hoặc đã đến tuổi phải đổi, việc làm thủ tục cấp đổi tại cơ quan công an có thẩm quyền là cần thiết. Quy trình đổi thẻ hiện nay đã được đơn giản hóa, bao gồm đối chiếu dữ liệu dân cư và thu thập thông tin sinh trắc học như ảnh khuôn mặt, vân tay và mống mắt.
Bên cạnh đó, nhiều người dân có thể thực hiện thủ tục cấp đổi ngay tại nhà thông qua ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công của Bộ Công an. Việc làm này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm bớt áp lực đi lại và chờ đợi tại các cơ quan chức năng.
Việc đổi thẻ CCCD đúng hạn trong năm 2026 là bước quan trọng để đảm bảo quyền lợi công dân trong giao dịch số và ngân hàng, đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu quản lý dân cư trong kỷ nguyên số hóa.
