Ấn Độ chọn xe điện làm xe công vụ mặc định
Từ ngày 10/11, xe điện trở thành lựa chọn mặc định khi các bộ, ngành thuộc chính phủ trung ương Ấn Độ thay ô tô công vụ. Bộ Tài chính Ấn Độ đặt trần giá mua xe điện ở mức 2 triệu rupee, gấp đôi mức trần 1 triệu rupee của xe xăng, dầu diesel và hybrid.
Ngày 10 tháng 11, Vụ Chi tiêu thuộc Bộ Tài chính Ấn Độ ban hành công văn mới về mua sắm và thuê xe công vụ, theo đó xe điện trở thành lựa chọn mặc định khi các bộ, ngành trung ương thay ô tô công vụ dùng động cơ đốt trong.
Công văn sửa đổi một phần hướng dẫn ban hành ngày 1 tháng 9 năm 2022 và có hiệu lực ngay. Điểm thay đổi lớn nhất nằm ở trần giá: xe điện được mua với giá tối đa 2 triệu rupee, gấp đôi mức trần 1 triệu rupee dành cho xe xăng, dầu diesel và xe hybrid.
Ấn Độ dùng trần giá để đưa xe điện vào đội xe công vụ
Theo công văn số 16(17)/E.Coord/2025, trần giá đại lý ròng khi mua xe công vụ được ấn định ở hai mức: 2 triệu rupee với xe điện và 1 triệu rupee với xe dùng động cơ đốt trong, gồm xe xăng, dầu diesel và xe hybrid. Trước đây, hướng dẫn năm 2022 đặt một mức trần chung cho mọi loại xe công vụ.
Mức trần cao hơn mở rộng danh sách mẫu xe điện mà các bộ, ngành có thể lựa chọn, trong đó có cả xe thể thao đa dụng chạy điện. Bộ Tài chính Ấn Độ cho biết việc điều chỉnh căn cứ theo giá thị trường và chi phí vận hành trọn đời của xe.

Công văn nêu rõ, các bộ, ngành sẽ mua xe điện khi thanh lý hoặc thay thế xe công vụ cũ. Trường hợp bộ, ngành cho rằng xe điện không phù hợp và muốn mua xe động cơ đốt trong thì phải gửi đề xuất kèm lý do chính đáng lên Vụ Chi tiêu để xem xét từng trường hợp, với chữ ký của thư ký bộ và ý kiến đồng thuận của cố vấn tài chính.
Quy định thuê xe điện ban hành từ năm 2022 vẫn tiếp tục áp dụng. Các bộ, ngành muốn thuê xe động cơ đốt trong cũng phải gửi đề xuất xin phép theo quy trình tương tự. Mọi điều kiện khác về đối tượng được cấp xe, mua sắm và thuê xe vẫn giữ nguyên, và việc mua sắm tiếp tục tuân thủ Quy tắc Tài chính chung 2017 của Ấn Độ.
Theo trả lời chất vấn trước Quốc hội Ấn Độ vào tháng 3 năm 2022, các cơ quan nhà nước vận hành tổng cộng 847.544 xe, trong đó chỉ có 5.384 xe điện. Dư địa điện hóa đội xe nhà nước còn rất lớn, dù quy định mới chỉ áp dụng với các bộ, ngành trung ương.
Giới phân tích nhận định quy định mới chủ yếu chuyển đơn hàng của chính phủ từ xe truyền thống sang xe điện, chứ chưa tạo thêm nhu cầu lớn cho thị trường ô tô. Theo ước tính của ngành, mỗi năm chính phủ trung ương, các bang và doanh nghiệp nhà nước cùng mua khoảng 5.000 xe điện. Tác động trực tiếp tới doanh số của các hãng xe điện Ấn Độ như Tata Motors và Mahindra vì vậy có thể còn hạn chế.
Dù vậy, ý nghĩa lớn hơn nằm ở tín hiệu mà quy định phát ra: chính phủ dùng chính đội xe của mình để kéo nhu cầu xe điện. Nếu chính quyền bang và doanh nghiệp nhà nước làm tương tự, nhu cầu xe điện từ khối tổ chức sẽ ổn định hơn, phụ thuộc vào tốc độ thay xe và hạ tầng sạc.
Với Việt Nam, cách Ấn Độ dùng trần giá và quy định mua sắm để định hướng đội xe công vụ cho thấy chính sách mua sắm công có thể trở thành đòn bẩy cho thị trường xe điện, thay vì chỉ dừng ở ưu đãi với người mua cá nhân.
Điều này có ý nghĩa gì
Với người đọc Việt Nam, quyết định của Ấn Độ cho thấy một chính phủ có thể dùng chính sách mua sắm công để kéo thị trường xe điện, thay vì chỉ trông chờ người dân đổi xe. Khi xe điện trở thành lựa chọn mặc định của bộ máy nhà nước, các hãng xe có thêm một kênh cầu ổn định để đầu tư sản phẩm và hạ tầng.
Với doanh nghiệp và địa phương đang tính chuyện điện hóa đội xe, cách làm của Ấn Độ đáng tham khảo ở hai điểm: trần giá tách riêng cho xe điện, cao gấp đôi xe xăng, và cơ chế ngoại lệ chặt chẽ, buộc mọi trường hợp mua xe động cơ đốt trong phải giải trình.


Theo Business Standard, The Hindu BusinessLine, Văn bản Bộ Tài chính Ấn Độ



