Xe van điện Anh tăng 58%, lập kỷ lục tháng 10
Xe van điện tại Anh vừa lập kỷ lục tháng 10 với 3.369 chiếc đăng ký mới, tăng 58% so với cùng kỳ. Thị phần 10 tháng đạt 11%, nhưng khoảng cách với mục tiêu 24% của chính phủ vẫn rất lớn. Tại Việt Nam, VinFast EC Van đã lăn bánh giao hàng.
Tháng 10/2026 trở thành tháng 10 tốt nhất từ trước đến nay của xe van điện tại Anh. Theo số liệu Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT), lượng đăng ký xe tải van chạy pin điện đạt 3.369 chiếc, tăng 58% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm 12,9% thị trường xe thương mại hạng nhẹ trong tháng.
Cả thị trường xe thương mại hạng nhẹ cũng tăng trưởng tháng thứ 7 liên tiếp, với 25.510 xe đăng ký mới, tăng 11,4%. Nhưng phía sau kỷ lục là một khoảng cách lớn: thị phần xe điện 10 tháng mới đạt 11%, chưa bằng một nửa mục tiêu 24% mà chính phủ Anh đặt ra cho năm 2026.
Kỷ lục tháng 10 và khoảng cách với mục tiêu
Động lực tăng trưởng đến từ cả thị trường chung lẫn xe điện. Xe van cỡ lớn, nhóm trên 2,5 đến 3,5 tấn, tăng 12,9% lên 18.560 chiếc và chiếm 72,8% thị trường. Xe van cỡ trung tăng 14,3% lên 3.825 chiếc, xe địa hình tăng hơn gấp đôi lên 899 chiếc. Ở chiều ngược lại, xe van cỡ nhỏ giảm 11,7% còn 462 chiếc, xe bán tải giảm 17,7% còn 1.764 chiếc.
Trong 3.369 xe van điện đăng ký mới, phần lớn là xe dưới 3,5 tấn với 2.781 chiếc, tăng 42,6%. Nhóm xe tải nhẹ chạy điện trên 3,5 đến 4,25 tấn tăng tới 223,1% lên 588 chiếc, dù quy mô vẫn nhỏ. Tính chung 10 tháng đầu năm, xe van điện đạt 30.728 chiếc, tăng 26,7% so với 24.250 chiếc cùng kỳ năm ngoái.
Xe dầu vẫn chiếm phần lớn thị trường. Trong tháng 10, xe van chạy dầu dưới 3,5 tấn đạt 20.735 chiếc, chiếm 79,5% thị trường. Tính chung 10 tháng, xe dầu đạt 230.151 chiếc, chiếm 82,1% tổng lượng đăng ký. SMMT cho biết hiện có hơn 40 mẫu xe không phát thải đang bán tại Anh, cùng chính sách hỗ trợ mua xe và lắp trạm sạc tại kho bãi của chính phủ. Dù vậy, các hãng xe vẫn phải giảm giá mạnh để tránh chi phí tuân thủ quy định khí thải.
Khoảng cách với mục tiêu là điểm đáng chú ý nhất của bức tranh này. Dự báo mới nhất của ngành cho rằng thị trường xe thương mại hạng nhẹ cả năm 2026 tăng 4,2% lên 329.000 chiếc, nhưng xe điện dưới 3,5 tấn chỉ chiếm 10,4% thị phần, thấp hơn 13,6 điểm phần trăm so với mục tiêu 24%. Dự báo cho hai năm tới cũng không lạc quan hơn: thị phần xe điện đạt 14,9% vào năm 2027 và 18,8% vào năm 2028, vẫn chưa bằng một nửa mục tiêu 34% và 46% của các năm đó.
Giám đốc điều hành SMMT Mike Hawes cho rằng niềm tin của người mua đang hồi phục phần nào sau năm 2025, nhưng sự mong manh của niềm tin đó khiến quá trình chuyển đổi sang xe điện đặc biệt khó khăn. Theo ông, lượng xe van điện tăng nhanh, nhưng nhu cầu vẫn còn cách xa kỳ vọng của quy định, và chính phủ cần thay đổi rõ ràng về lộ trình trước cuối năm.
Tại Việt Nam, xe van điện cũng bắt đầu lăn bánh. VinFast EC Van, mẫu xe van chở hàng thuần điện đầu tiên của hãng, ra mắt ngày 13/5/2025 và bắt đầu bàn giao từ tháng 11/2025. Xe dài 3.767 mm, khoang hàng 2.600 lít, tải trọng tối đa 650 kg, pin khả dụng 18,3 kWh cho quãng đường 175 km mỗi lần sạc, giá niêm yết từ 268 triệu đồng. Tháng 7/2026, doanh nghiệp logistics GEODIS đưa EC Van vào giao hàng chặng cuối tại TP.HCM, một trong những đơn vị đầu tiên dùng xe điện cho phân phối đô thị tại Việt Nam. Từ ngày 10/2/2026, khách mua xe điện VinFast được sạc miễn phí tại hệ thống trạm V-Green đến hết ngày 10/2/2029, tối đa 10 lượt mỗi tháng với khách cá nhân.
Điều này có ý nghĩa gì
Với doanh nghiệp vận tải, kỷ lục tháng 10 cho thấy xe van điện đã đủ sức phục vụ nhu cầu giao hàng đô thị, với hơn 40 mẫu xe để lựa chọn và chi phí năng lượng thấp hơn xe dầu. Nhưng khoảng cách với mục tiêu cũng cho thấy hạ tầng sạc tại kho bãi và thời gian chờ đấu nối lưới điện vẫn là nút thắt, không chỉ giá xe.
Với Việt Nam, bài học nằm ở hai điểm: chính sách hỗ trợ phải đi cùng hạ tầng sạc cho đội xe, và xe điện cần chứng minh hiệu quả vận hành thực tế qua những đội xe đi đầu như GEODIS, thay vì chỉ dựa vào mục tiêu hành chính.
Theo SMMT, electrive, Payload Asia, VinFast Việt Nam
