Ấn Độ tính chuyển hàng trăm nghìn xe buýt trường học sang thuần điện khi mỗi xe chỉ chạy từ 50 đến 60 km mỗi ngày

Nhận định trên được Tiến sĩ Laghu Parashar, chuyên gia giao thông cao cấp của Ngân hàng Thế giới, đưa ra tại phiên thảo luận về điện hóa đội xe buýt trường học trong khuôn khổ Hội nghị Giao thông sạch Ấn Độ 2026 tổ chức tại New Delhi.

Theo tường thuật của tạp chí chuyên ngành Electrive, ông Parashar ước tính khoảng 30 đến 35% trong tổng số 1,6 triệu xe buýt do tư nhân vận hành tại Ấn Độ đang phục vụ đưa đón học sinh, tương đương khoảng 480.000 đến 560.000 xe.

Nếu tính toán này được triển khai, đây sẽ là một trong những đội xe tư nhân lớn nhất thế giới bước vào quá trình điện hóa, trong khi điện hóa xe buýt tại Ấn Độ đến nay vẫn chủ yếu diễn ra ở khu vực công.

Vì sao xe buýt trường học được chọn đi đầu

Lý do đầu tiên nằm ở quãng đường. Theo ông Parashar, xe buýt trường học tại Ấn Độ thường chỉ chạy từ 50 đến 60 km mỗi ngày, một cự ly khiêm tốn so với dung lượng pin của các mẫu xe buýt điện hiện nay.

Lý do thứ hai là nhịp vận hành. Xe đưa đón học sinh chỉ bận vào buổi sáng và buổi chiều, phần thời gian còn lại xe nằm nghỉ nhiều giờ liên tục, đủ để sạc đầy bằng dòng sạc xoay chiều thông thường thay vì phải đầu tư sạc nhanh đắt đỏ.

Lý do thứ ba là mặt bằng. Nhiều trường học tại Ấn Độ có đất trong khuôn viên, có thể bố trí điểm sạc ngay tại nơi xe đậu qua đêm, trong khi các nhà xe tư nhân nhỏ thường phải đậu xe ven đường hoặc thuê bãi ngoài.

Delhi đã biến ý tưởng thành quy định bắt buộc

Thủ đô Delhi là nơi đi trước một bước. Chính sách xe điện Delhi giai đoạn 2026 đến 2030 yêu cầu các trường học chuyển tối thiểu 10% đội xe sang xe điện trong hai năm đầu, 20% trong ba năm và 30% trước ngày 31 tháng 3 năm 2030.

Quy định áp dụng cho cả xe do trường sở hữu, thuê hoặc mướn ngoài, và Sở Giáo dục Delhi là cơ quan chịu trách nhiệm giám sát việc tuân thủ. Tại hội nghị, ông Parashar đề xuất nhân rộng cách làm của Delhi ra phạm vi toàn quốc.

Ở khu vực công, Ấn Độ đã tích lũy được nền tảng đáng kể. Chương trình PM E-DRIVE dành 4.391 crore rupee, tương đương khoảng 13.200 tỷ đồng, để hỗ trợ 14.028 xe buýt điện, và tổng số xe buýt điện được nhà nước hỗ trợ lũy kế đến nay đã vượt 31.000 chiếc.

Rào cản nằm ở giá xe và điểm sạc dùng chung

Khó khăn lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu. Đại diện hãng xe Switch Mobility cho biết một chiếc xe buýt điện phục vụ trường học hiện có giá gần gấp đôi xe chạy dầu tương đương, trong khi nhiều trường chưa sẵn sàng chi thêm cho phương tiện sạch hơn.

Điểm sạc cũng là bài toán không dễ với các trường nhỏ chỉ có từ 5 đến 10 xe, bởi tự xây trạm sạc riêng cho một đội xe ít như vậy rất khó đạt hiệu quả kinh tế.

Một phương án được nêu tại hội nghị là cho phép xe buýt trường học dùng chung trạm sạc tại các depot xe buýt công của Tổng công ty Vận tải Delhi, với chi phí nhỏ và giá điện được trợ giá, sạc sau ca sáng rồi quay lại trường phục vụ ca chiều.

Theo Electrive, Bộ Công nghiệp nặng Ấn Độ cũng đang cân nhắc một chương trình hỗ trợ mới dành cho xe điện hạng nặng, trong đó có xe buýt điện tư nhân. Nếu các mảnh ghép này khớp lại, phân khúc đưa đón học sinh có thể là nơi điện hóa xe buýt tư nhân tại Ấn Độ bắt đầu tăng tốc.

Đọc thêm: Hành trình chạy thuần điện vòng quanh nước Úc trên chiếc mô tô điện

Nguồn: Electrive, Schools could lead India’s private bus transition; Hindustan Times, Electric school buses gain traction; Cục Thông tin Báo chí Ấn Độ, chương trình PM E-DRIVE