Philippines muốn tăng hơn 7 lần ngân sách xe điện để làm gì?

Ngân sách xe điện Philippines tăng hơn 7 lần vào đâu?

Bộ Ngân sách và Quản lý Philippines, gọi tắt là DBM, ngày 24/9 cho biết mức đề xuất cho Electric Vehicle Industry Development Program, tức Chương trình phát triển ngành xe điện, trong năm tài khóa 2027 là 228,92 triệu peso. Quy đổi theo tỷ giá tham khảo cuối tháng 9/2026, con số này tương đương khoảng 95 tỷ đồng.

Mức phân bổ năm 2026 là 32,46 triệu peso, khoảng 13,5 tỷ đồng. Như vậy, đề xuất mới tăng 605,17%, tức quy mô cao hơn hơn 7 lần.

Điểm đáng chú ý nằm ở nơi dòng tiền được hướng tới. DBM cho biết ngân sách sẽ hỗ trợ dự án EVision. Tên đầy đủ của dự án là Electric Vehicle Infrastructure Scoping, Implementation and Operationalization in Selected Government Offices. Có thể hiểu ngắn gọn đây là chương trình khảo sát, triển khai và vận hành hạ tầng xe điện tại một số cơ quan nhà nước.

Phần còn lại gắn với việc thành lập cơ sở kiểm thử hệ thống sạc xe điện. Nếu trạm sạc là nơi người dùng nhìn thấy trực tiếp, cơ sở kiểm thử lại nằm phía sau. Nó giúp đánh giá hệ thống sạc trước khi hạ tầng này được mở rộng và sử dụng nhiều hơn.

Vì sao hạ tầng sạc được ưu tiên?

Xe điện không chỉ cần chiếc xe. Người dùng còn cần nơi sạc thuận tiện và một hệ thống đủ tin cậy để có thể sử dụng hàng ngày. Vì vậy, mở rộng phương tiện mà hạ tầng sạc đi chậm có thể tạo ra khoảng trống trong trải nghiệm thực tế.

Cách Philippines phân bổ ngân sách cho thấy chính phủ nước này đang nhắm vào phần hạ tầng. EVision dự kiến mở rộng điểm sạc tại một số cơ quan nhà nước. Cơ sở kiểm thử mới sẽ tăng năng lực đánh giá các hệ thống sạc.

DBM cho rằng các khoản đầu tư này có thể giúp xe điện dễ tiếp cận và thực tế hơn trong hoạt động của chính phủ. Xa hơn, hạ tầng công cũng có thể tạo thêm nền tảng cho quá trình chuyển sang giao thông sạch.

Đây vẫn là đề xuất trong National Expenditure Program 2027, tức dự toán chi tiêu quốc gia năm 2027. Điều đó có nghĩa 228,92 triệu peso chưa nên được hiểu là khoản chi cuối cùng đã hoàn tất mọi bước ngân sách.

Philippines đang ghép hạ tầng với chính sách công nghiệp

Khoản tiền cho EVIDP nằm trong ngân sách 5,58 tỷ peso được đề xuất cho Bộ Năng lượng Philippines năm 2027, tương đương khoảng 2.320 tỷ đồng. Mức này cao hơn 25,74% so với 4,43 tỷ peso của năm 2026.

Bức tranh xe điện của Philippines còn có một lớp khác. Tháng 7/2026, nước này ban hành Executive Order No. 121 để thiết lập Electric Vehicle Incentive Strategy, tức chiến lược khuyến khích xe điện. Chương trình hướng tới sản xuất xe điện và linh kiện trong nước, thu hút đầu tư và tăng vai trò của Philippines trong chuỗi cung ứng ô tô khu vực.

Theo sắc lệnh, tổng hỗ trợ tài khóa cho chương trình EVIS không vượt quá 60 tỷ peso, khoảng 25.000 tỷ đồng. Mỗi mẫu xe đủ điều kiện có mức hỗ trợ tối đa 15 tỷ peso. Doanh nghiệp tham gia phải đáp ứng các điều kiện về đầu tư, sản xuất và thời hạn đưa sản phẩm ra thị trường.

Điều này cho thấy hai hướng chính sách đang chạy song song. Một hướng tạo động lực cho sản xuất. Hướng còn lại đầu tư vào hạ tầng và khả năng kiểm thử. Nếu chỉ có ưu đãi cho nhà máy mà thiếu điểm sạc, thị trường khó vận hành trơn tru. Nếu chỉ xây trạm sạc mà không có nguồn cung xe phù hợp, hạ tầng cũng khó phát huy hiệu quả.

Con số hơn 7 lần nói lên điều gì?

Tỷ lệ tăng 605,17% gây chú ý vì nền ngân sách năm trước khá nhỏ. Do đó, điều quan trọng không chỉ là nhìn vào tỷ lệ phần trăm. Quy mô tuyệt đối và cách tiền được sử dụng mới cho thấy tác động thực tế.

Với 228,92 triệu peso, Philippines đang đặt trọng tâm vào những phần việc có thể tạo nền móng cho hệ sinh thái xe điện. Đó là điểm sạc tại khu vực công và năng lực kiểm tra hệ thống sạc.

Từ góc nhìn chính sách, bước đi này đáng theo dõi vì nó chuyển câu chuyện xe điện từ khuyến khích mua xe sang câu hỏi hạ tầng có theo kịp hay không. Kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào quá trình phê duyệt ngân sách và cách các dự án được triển khai trong năm 2027.