Ấn Độ xanh hóa mạnh với loạt chính sách từ xe điện đến pin lưu trữ

Ấn Độ xanh hóa từ lưới điện

Điểm mới nhất nằm ở hạ tầng truyền tải và lưu trữ. Ngày 30/9/2026, Chính phủ Ấn Độ phê duyệt chương trình "Hành lang năng lượng xanh giai đoạn III" (Green Energy Corridor Phase-III). Chương trình hướng tới khả năng giải tỏa tới 135 GW công suất năng lượng tái tạo giữa các bang và vùng lãnh thổ.

Kèm theo đó là 50 GWh hệ thống pin lưu trữ. Đây là phần quan trọng vì điện mặt trời và điện gió không phát đều theo nhu cầu. Pin có thể nhận điện khi nguồn phát cao rồi trả lại hệ thống vào thời điểm cần thiết.

Kế hoạch mới cho thấy cách tiếp cận của Ấn Độ đang thay đổi. Mục tiêu không còn chỉ là lắp thêm nhiều tấm pin hoặc turbine gió. Điện xanh chỉ thực sự có giá trị khi lưới điện đủ sức tiếp nhận, truyền tải và cân bằng.

Theo Bộ Năng lượng Mới và Tái tạo Ấn Độ, tổng công suất năng lượng tái tạo của nước này đạt khoảng 295,55 GW vào cuối tháng 8/2026. Riêng điện mặt trời đạt hơn 168 GW. Quy mô càng lớn thì bài toán lưới điện và lưu trữ càng trở nên cấp thiết.

Điện mặt trời đi từ hồ chứa đến mái nhà

Một hướng khác là mở rộng không gian phát điện. Ngày 31/7, Chính phủ Ấn Độ phê duyệt chương trình điện mặt trời nổi "Pradhan Mantri Surya Sarovar Yojana".

Chương trình đặt mục tiêu phát triển 5.000 MW điện mặt trời nổi kèm tối thiểu 10.000 MWh lưu trữ. Các dự án có thể tận dụng hồ chứa và mặt nước nội địa phù hợp. Cách làm này giảm áp lực lên quỹ đất trong khi vẫn bổ sung nguồn điện sạch.

Ở quy mô nhỏ hơn, chương trình "PM Surya Ghar" kéo chuyển đổi năng lượng về tận hộ gia đình. Đầu tháng 8/2026, hơn 50,06 lakh hộ đã hưởng lợi từ điện mặt trời mái nhà. Lakh là đơn vị đếm phổ biến tại Ấn Độ, tương đương 100.000. Con số này vì thế tương đương hơn 5 triệu hộ. Khoảng 14,8 GW công suất mái nhà đã được đưa vào vận hành trong khuôn khổ chương trình.

Giao thông điện được kéo vào cùng một hệ thống

Chuyển đổi xanh không dừng ở ngành điện. Theo tài liệu Chính phủ Ấn Độ công bố ngày 1/10, chương trình "PM E-DRIVE" hỗ trợ khoảng 28,30 lakh xe điện và đã ghi nhận 26,59 lakh xe bán ra tính đến tháng 6/2026.

Chương trình còn bao gồm xe buýt điện, trạm sạc công cộng và các hạng mục liên quan đến sản xuất. Tính đến cuối tháng 9, 8.147 bộ sạc đã được phê duyệt cho ba doanh nghiệp dầu khí và 10 bang.

Điểm đáng chú ý là chính sách đang cố xử lý cả hai phía. Người dân cần xe điện có mức giá dễ tiếp cận hơn. Hệ thống cũng cần đủ trạm sạc và phương tiện công cộng chạy điện để việc chuyển đổi không chỉ nằm ở lựa chọn cá nhân.

Hydro xanh được đưa vào khung tiêu chuẩn rõ hơn

Tháng 6/2026, Ấn Độ đưa vào hoạt động cổng chứng nhận hydro xanh. Công cụ này nhằm hỗ trợ minh bạch hóa việc chứng nhận và tuân thủ trong ngành hydro xanh.

Cùng thời điểm, 6 bang đã ban hành chính sách hydro xanh riêng. Có 7 bang khác tích hợp hydro vào khung chính sách công nghiệp hoặc năng lượng tái tạo. Thêm 4 bang đang hoàn thiện chính sách.

Ở phía sản xuất, ưu đãi đã được trao cho 15 doanh nghiệp nhằm xây năng lực sản xuất thiết bị điện phân 3.000 MW mỗi năm. Các gói hỗ trợ sản xuất hydro xanh cũng đã được phân bổ cho tổng công suất 8,62 lakh tấn mỗi năm, tương đương 862.000 tấn.

Khi nhiều chính sách bắt đầu nối vào nhau

Điểm đáng chú ý của năm 2026 không nằm ở một chương trình riêng lẻ. Nó nằm ở việc nhiều chương trình đang cùng hướng vào một chuỗi hoàn chỉnh hơn.

Điện mặt trời và điện gió cần đường dây. Đường dây cần lưu trữ để xử lý biến động. Xe điện cần điện sạch và mạng sạc. Công nghiệp nặng cần những lựa chọn khác như hydro xanh để giảm phát thải ở các khâu khó điện hóa trực tiếp.

Cách tiếp cận này có thể giúp Ấn Độ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và mở rộng năng lực sản xuất công nghệ sạch trong nước. Tuy vậy, quy mô chính sách lớn không tự động biến thành kết quả. Tiến độ xây lưới, chi phí vốn, chất lượng hạ tầng sạc, khả năng vận hành pin lưu trữ và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp vẫn là những biến số cần theo dõi.

Ấn Độ đang cho thấy một mô hình chuyển đổi xanh dựa trên nhiều lớp chính sách cùng lúc. Giá trị thực sự sẽ nằm ở khả năng nối các lớp này thành một hệ thống hoạt động ổn định trong nhiều năm, thay vì chỉ tạo thêm những con số công suất trên giấy.