Từ 1/7/2027, mọi trạm sạc xe điện công cộng phải đạt 5 nhóm yêu cầu của quy chuẩn quốc gia

Quy chuẩn được ban hành kèm theo Thông tư 61/2026/TT-BCT ngày 29 tháng 9 năm 2026. Đây là bộ yêu cầu kỹ thuật thống nhất đầu tiên cho hạ tầng sạc cả nước,

Năm nhóm yêu cầu nhìn từ phía người sử dụng

Nhóm thứ nhất là thiết bị. Trụ sạc gồm ba loại: trụ sạc AC, trụ sạc DC và trụ kết hợp cả hai. Mỗi trụ phải có bảo vệ chống điện giật, quá dòng, quá điện áp, thấp điện áp, ngắn mạch và dòng điện dư, cùng yêu cầu về tương thích điện từ, truyền thông, ghi nhãn và hướng dẫn sử dụng.

Trụ sạc phải dán tem, công bố hợp quy và chỉ được vận hành sau khi thử nghiệm, nghiệm thu.

Nhóm thứ hai là đấu nối. Hệ thống cáp điện, phân phối điện và điểm đấu nối phải đồng bộ, với tổng công suất của trạm không được vượt quá khả năng của điểm đấu nối và hệ thống phân phối nội bộ.

Nhóm thứ ba là bố trí và lắp đặt. Vị trí trạm phải phù hợp với mục đích sử dụng đất, công năng khu vực và hạ tầng giao thông. Trụ sạc được bố trí thuận tiện, không cản trở lối đi, lối thoát nạn và giao thông nội bộ. Khu vực sạc phải có biển nhận biết, cảnh báo an toàn điện và hướng dẫn thao tác.

Nhóm thứ tư, an toàn điện, là nhóm yêu cầu dày nhất. Trạm sạc phải thiết kế đồng bộ giữa cấp điện, phân phối, bảo vệ, nối đất, chống sét, giám sát và phòng cháy. Khi xảy ra cháy, ngập nước, quá nhiệt, chạm đất hoặc va chạm, hệ thống phải phát hiện, cảnh báo và ngắt điện, kèm cơ cấu ngắt điện khẩn cấp ở vị trí dễ tiếp cận.

Nhóm thứ năm là quản lý vận hành. Đơn vị vận hành phải có hồ sơ thiết kế, lắp đặt và nghiệm thu, thực hiện kiểm tra, bảo trì và xử lý sự cố theo quy trình. Hệ thống giám sát thu thập, hiển thị trạng thái vận hành, cảnh báo sự cố và các thông số điện. Thiết bị được kiểm tra định kỳ khi khai thác.

Người dùng được gì từ một chuẩn chung

Lợi ích dễ thấy nhất là khả năng dùng chung. Trạm sạc phải bảo đảm khả năng kỹ thuật để phục vụ mọi phương tiện có cổng sạc tương thích với đầu nối, chế độ sạc và cấu hình mà trạm hỗ trợ. Hệ thống điều khiển không được hạn chế khả năng sạc với các cấu hình đã công bố tương thích.

Với dịch vụ sạc có thu tiền, người dùng được biết trước và trong giao dịch lượng điện năng, thời gian, giá hoặc cách tính giá và tổng tiền phải trả. Dữ liệu giao dịch phải bảo đảm tính toàn vẹn, chống sửa đổi hoặc xóa trái phép và có khả năng truy xuất.

Hai băn khoăn lớn nhất của người cân nhắc mua xe điện là có sạc được ở trạm lạ hay không và số tiền phải trả có minh bạch hay không. Quy chuẩn này trả lời cả hai.

Trạm sạc hiện hữu đi theo lộ trình riêng

Trụ sạc và trạm sạc lắp đặt hợp pháp trước ngày hiệu lực vẫn được tiếp tục sử dụng. Chủ sở hữu và đơn vị vận hành phải rà soát an toàn trong vòng 6 tháng kể từ ngày hiệu lực và hoàn thành khắc phục trong vòng 24 tháng. Nguy cơ trực tiếp tới an toàn phải được xử lý ngay.

Khi sửa chữa, cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi cấu hình, phần được sửa cũng phải đáp ứng quy chuẩn. Trạm đã khởi công nhưng chưa nghiệm thu phải rà soát thiết kế và chỉ được vận hành khi đáp ứng đủ điều kiện.

Một chuẩn chung khiến hạ tầng sạc lớn lên theo cùng một hướng: đồng bộ, an toàn và có thể kiểm chứng. Đó là nền tảng để mạng lưới sạc mở rộng bền vững, giúp nhiều người Việt yên tâm chuyển sang xe điện.

Đọc thêm: Việt Nam áp một chuẩn chung cho trạm sạc xe điện từ ngày 1 tháng 7 năm 2027

Nguồn: Bộ Công Thương, congthuong.vn; VnExpress, vnexpress.net; Vietnam.vn, vietnam.vn